Hướng Dẫn Trang Bị Và Thiết Kế Hệ Thống PCCC Cho Nhà Ở Kết Hợp Sản Xuất, Kinh Doanh
Ngày đăng: 04/08/2026
Trong những năm gần đây, mô hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh (shophouse, nhà phố kinh doanh, cửa hàng gia đình...) ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng là loại hình công trình tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ do kết hợp giữa không gian sinh hoạt và khu vực kinh doanh trong cùng một công trình.
Trong những năm gần đây, mô hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh (shophouse, nhà phố kinh doanh, cửa hàng gia đình...) ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng là loại hình công trình tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ do kết hợp giữa không gian sinh hoạt và khu vực kinh doanh trong cùng một công trình.
Để giảm thiểu rủi ro và bảo đảm an toàn cho người dân, các cơ quan chức năng đã ban hành hướng dẫn về việc trang bị, thiết kế và lắp đặt phương tiện phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) đối với loại hình công trình này.

Vì sao nhà ở kết hợp kinh doanh có nguy cơ cháy cao?
So với nhà ở thông thường, công trình kết hợp kinh doanh thường có:
-
Mật độ hàng hóa lớn.
-
Nhiều vật liệu dễ cháy.
-
Hệ thống điện hoạt động với công suất cao.
-
Không gian thoát nạn bị thu hẹp bởi hàng hóa hoặc cải tạo công trình.
-
Người sinh hoạt và khách hàng cùng sử dụng chung một lối thoát hiểm.
Khi xảy ra cháy, khói và nhiệt có thể nhanh chóng lan sang khu vực sinh hoạt, gây khó khăn cho việc thoát nạn và cứu hộ.
Những phương tiện PCCC cần được trang bị
Tùy theo quy mô và đặc điểm sử dụng, công trình nên được trang bị đầy đủ các thiết bị như:
-
Bình chữa cháy xách tay phù hợp với loại hình nguy cơ cháy.
-
Thiết bị báo cháy tự động hoặc đầu báo cháy độc lập.
-
Nút nhấn báo cháy khi cần thiết.
-
Đèn chiếu sáng sự cố.
-
Đèn chỉ dẫn lối thoát nạn (EXIT).
-
Dụng cụ phá dỡ, cứu hộ cơ bản.
-
Phương tiện phục vụ thoát nạn như thang dây hoặc thiết bị hỗ trợ thoát hiểm.
Việc bố trí thiết bị cần bảo đảm dễ quan sát, dễ tiếp cận và thuận tiện sử dụng khi xảy ra sự cố.
Bảo đảm lối thoát nạn an toàn
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là duy trì lối thoát nạn luôn thông thoáng.
Chủ cơ sở cần lưu ý:
-
Không để hàng hóa cản trở cửa thoát hiểm.
-
Không khóa hoặc bịt kín lối thoát nạn.
-
Hạn chế lắp đặt "chuồng cọp" hoặc phải có phương án mở khẩn cấp.
-
Bố trí ít nhất một hướng thoát nạn an toàn khi điều kiện công trình cho phép.
-
Trang bị phương tiện hỗ trợ thoát hiểm tại các tầng cao.
Yêu cầu đối với hệ thống điện
Phần lớn các vụ cháy nhà ở kết hợp kinh doanh đều liên quan đến sự cố điện.
Do đó cần:
-
Thiết kế hệ thống điện phù hợp với công suất sử dụng.
-
Lắp đặt aptomat, thiết bị chống quá tải và chống rò điện.
-
Không câu mắc điện tạm bợ.
-
Kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện định kỳ.
-
Tách riêng nguồn điện phục vụ sản xuất nếu cần thiết.
Quản lý hàng hóa dễ cháy
Đối với các cơ sở kinh doanh có chứa hàng hóa dễ cháy:
-
Sắp xếp hàng hóa gọn gàng.
-
Không lưu trữ vượt quá khả năng chịu tải của công trình.
-
Không bố trí hàng hóa sát nguồn nhiệt.
-
Bảo đảm khoảng cách an toàn với hệ thống điện và thiết bị sinh nhiệt.
Việc quản lý tốt hàng hóa sẽ góp phần giảm đáng kể nguy cơ cháy lan.
Chủ động xây dựng phương án xử lý sự cố
Bên cạnh việc đầu tư thiết bị, người dân và chủ cơ sở cần:
-
Hướng dẫn các thành viên trong gia đình cách sử dụng bình chữa cháy.
-
Xây dựng phương án thoát nạn.
-
Kiểm tra thiết bị PCCC định kỳ.
-
Thường xuyên nhắc nhở nhân viên về quy trình xử lý khi phát hiện cháy.
Sự chuẩn bị từ trước sẽ giúp hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.